İş Hukukuna Göre İşçinin Çalışma Süresi

İş hukukuna göre işçinin çalışma süresi

İş hukukuna göre işçinin çalışma süresi ,  İş Kanunu madde 63-66 ve devamı bazı kanun maddelerinde düzenlenmiştir. Bu kanun maddelerinde çalışma süresinden sayılan haller, azami çalışma süreleri ve bunların nasıl düzenleneceği gibi hükümlere yer verilmiştir. Fazla çalışma sürelerinin neler olduğuna değinmeden önce bu yazımda çalışma sürelerinin neler olduğuna dair kısa bilgiler vereceğim. İş Hukukuna Göre İşçinin Çalışma Süresi

  • İş Kanunu Madde 63/1 – “Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır. Yer altı maden işlerinde çalışan işçilerin çalışma süresi; günde en çok yedi buçuk, haftada en çok otuz yedi buçuk saattir.

 

Tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir. Bu halde, iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz. Denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile dört aya kadar artırılabilir. Turizm sektöründe dört aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz; denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile altı aya kadar artırılabilir.”

Haftalık Çalışma Süresi

Çalışma süresinde esas alınacak zaman zilimi İ.K. madde 63/1’de belirtildiğine göre, haftalık olarak hesap edilir. Kanun maddesine kesin hüküm konulmak suretiyle haftalık azami çalışma süresi en çok 45 saat olarak belirlenmiştir. Maden işçileri için bu süre günlük olarak 7,5 saati aşmamak koşuluyla haftalık azami süre 37,5 saat olarak belirlenmiştir.

Günlük Çalışma Süresi

İş Kanunu madde 63’de, haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünmek suretiyle günlük çalışma süresinin bulunacağı belirtilmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise, denkleştirme hükümlerine tabi işçinin günlük çalışma sürenin 11 saati aşamayacağı kararlaştırılmıştır. (Denkleştirmeyle ilgili bilgilere aşağıda yer verilecektir)

Günlük çalışma süresinden sayılan haller ise İş Kanunu madde 66’da sayılmıştır. Bu kanun hükmünde; maden işçilerinin madene giriş çıkışında geçen süreler, başka yerde çalışmaya gönderilen işçinin yolda geçirdiği süre, iş yerinde hazır bekleyen ancak çalıştırılmadığında geçen süreler, emziren işçilerin süt vermelerinde geçirdikleri süre çalışma sürelerinden sayılacaklardır.

1,5 yaşından küçük çocukları emziren kadın işçiler için günlük toplam süt izinleri, İş Kanunu madde 74’de 1,5 saat olarak öngörülmüştür. 1,5 saatlik sürenin hangi sürelere bölüneceği ve ne zaman kullanılacağına karar vermekte yetkili kişi emziren kadın işçinin kendisidir.

 Çalışma Sürelerinin Denkleştirilmesi

İş Kanunu madde 63/2’de ise genel ve turizm sektöründe çalışan işçiler için denkleştirme hükümlerine yer verilmiştir. Bu kanun hükmüne göre, 2 aylık süre içerisinde günlük belirtilen 11 saatlik azami çalışmaya uyulmak koşuluyla bazı haftalarda haftalık 45 saatlik azami sürenin üzerine çıkılması mümkün kılınmıştır. Bazı haftalarda 45 saatin üstüne çıkılmasının kabulü için, 2 aylık süre içerisindeki toplam sürenin haftalık ortalamasının 45 saati aşmaması gerekmektedir.  Denkleştirme için belirtilen sürenin toplu iş sözleşmeleri ile 4 aya ve turizm sektörü için 6 aya kadar çıkarılabileceği kabul edilmiştir.

 Gece Çalışma Süresi

  • İş Kanunu Madde 69/1 – “Çalışma hayatında “gece” en geç saat 20.00’de başlayarak en erken saat 06.00’ya kadar geçen ve her halde en fazla onbir saat süren dönemdir.”

İ.K. madde 69/1’de belirtildiği hali ile gece çalışma süresini 20.00-06.00 saatleri arasında gerçekleşebileceği belirtilmiştir. Ancak İ.K. madde 69/2’de işin niteliği veya bölgesel sebepler nedeniyle gece başlama süresinin geriye alınabileceği belirtilmiştir.

İşçinin gece çalışabileceği azami süre ise İK madde 69/3’te 7,5 saat olarak düzenlenmiştir. Turizm, sağlık ve özel güvenlik işçilerinin izinlerinin alınması halinde bu sürenin aşılabileceği belirtilmiştir.

  • İş Kanunu Madde 69/3 – “İşçilerin gece çalışmaları yedibuçuk saati geçemez. Ancak, turizm, özel güvenlik ve sağlık hizmeti yürütülen işlerde işçinin yazılı onayının alınması şartıyla yedi buçuk saatin üzerinde gece çalışması yaptırılabilir.”

İş Kanunu madde 73’te ise kadın ve genç işçilerin gece çalışmaları bakımından yasal düzenlemeye gidilmiştir. Kanun hükmüne göre, 18 yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin sanayie ait işlerde gece çalışmaları emredici hükümle yasaklanmıştır. İş K. Madde 73’ün ikinci fıkrasında ise, 18 yaşını doldurmamış kadınlar hakkında düzenlemeye gidilmiştir. Söz konusu düzenlemenin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirleneceği belirtilmiştir.

  • Kadın Çalışanların Gece Postalarında Çalıştırılması Koşulları Hakkında Yönetmelik Madde 5 – “Kadın çalışanlar her ne şekilde olursa olsun gece postasında yedi buçuk saatten fazla çalıştırılamaz.”
  • Kadın Çalışanların Gece Postalarında Çalıştırılması Koşulları Hakkında Yönetmelik Madde 9 – “Kadın çalışanlar, gebe olduklarının doktor raporuyla tespitinden itibaren doğuma kadar, emziren kadın çalışanlar ise doğum tarihinden başlamak üzere kendi mevzuatlarındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla bir yıl süre ile gece postalarında çalıştırılamazlar.”

Bunları da Beğenebilirsiniz

Henüz Yorum Yok

    Yorum Yazın