İşverenin Ücret Ödememesi Halinde İşçilerin Hakları

İşverenin Ücret Ödememesi Halinde İşçilerin Hakları

İşverenin Ücret Ödememesi Halinde İşçilerin Hakları

İşverenin işçiye karşı borçlarından biri ve hatta kimine göre en önemlisi işçinin ücretini ödeme borcudur. İşveren bu borcunu yerine getirmemesi durumunda işçinin işverenin ücret ödememesi halinde işçilerin hakları gündeme gelmektedir. Bu yazıda işverenin aczi ve ödeme gücü olmasına rağmen ödemede bulunmaması halinde işçinin haklarından bahsedeceğim.

İşverenin Ödeme Güçsüzlüğüne Düşmesi Halinde İşçinin Hakları

Haklı nedenle fesih hükmüne göre; işverenin ücret ödememesi halinde işçilerin hakları İş Kanunu madde 24/ II/e’de, işveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmemesi veya ödenmemesi halinde, süresi belirli olup olmadığına bakılmaksızın iş sözleşmesinin sürenin bitiminden önce veya bildirim süresinin beklemeksizin feshedilebileceği düzenlenmiştir.

İşsizlik Sigortası Kanununa göre işverenin ödeme güçsüzlüğüne düşmesi sebebiyle işçilerin mağduriyetinin giderilmesi için 3 aylık ödenmeyen ücretlerin karşılanması için Ücret Garanti Fonu oluşturulur. Bu fondan yararlanabilecek işçilerin İşsizlik Sigortası Kanununa tabi sigortalı sayılan kişilerden olmaları gerekmektedir. Kişilerin İş Kanunu tabi olması zorunlu tutulmamış yalnızca İşsizlik Sigortası Kanuna tabi olmaları yeterli sayılmış, buna göre TBK gibi Deniz Kanuna tabi işçiler de İşsizlik Sigortası Kanununa göre sigortalı sayılmaları yeterli olmuştur. Ayrıca işçinin bu fondan yararlanabilmesi için işverenin aczinden önce son bir yıldır onun işyerinde 1 yıldır çalışıyor olma koşulu getirilmiştir(Ücret Garanti Fonu Yönetmeliği madde 9/2). İşsizlik Sigortası Kanuna göre sigortalı sayılmayan işçilerin ücret alacakları için genel hükümlere başvurmaları gerekmektedir. 

  • Türk Borçlar Kanununa Göre:

Türk Borçlar Kanunu Madde 436– “İşverenin ödeme güçsüzlüğüne düşmesi hâlinde işçi, sözleşmeden doğan hakları uygun bir süre içinde işveren tarafından güvenceye bağlanmazsa, sözleşmeyi derhâl feshedebilir.”

Genel hükümlere tabi işçi için, TBK madde 436 hükmüne dayanarak sözleşmeden doğan haklarının sağlanmaması halinde derhal fesih hakkı bulunmaktadır. Bu durumda işçinin izlemesi gereken yol, İcra İflas Kanunu madde 170-180’e göre işveren aleyhine iflas talebinde bulunmaktır.

İcra İflas Kanununa göre işverenin iflası halinde işçinin alacağı imtiyazlı alacak olarak ilk sırada düzenlenmiştir. işverenin ücret ödememesi halinde işçilerin hakları İİK madde 206’ya göre  “…Birinci sıra: A) İşçilerin, iş ilişkisine dayanan ve iflâsın açılmasından önceki bir yıl içinde tahakkuk etmiş ihbar ve kıdem tazminatları dahil alacakları ile iflâs nedeniyle iş ilişkisinin sona ermesi üzerine hak etmiş oldukları ihbar ve kıdem tazminatları…”

İşverenin Ödeme Gücü Olmasına Rağmen Ödeme Yapmaması Halinde İşçinin Hakları

İşverenin kasıtlı olarak işçi ücretlerini ödememesi halinde para cezası alacaktır.

İş Kanunu Madde 102 /a – “32 nci maddesinde belirtilen ücret ile işçinin bu Kanundan veya toplu iş sözleşmesinden veya iş sözleşmesinden doğan ücret ödemelerini süresi içinde kasden ödemeyen veya eksik ödeyen, 39 uncu maddesinde belirtilen komisyonun belirlediği asgari ücreti işçiye ödemeyen veya noksan ödeyen, ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakını zorunlu tutulduğu halde özel olarak açılan banka hesabına ödemeyen işveren, işveren vekili ve üçüncü kişiye bu durumda olan her işçi ve her ay için yüzyirmibeş Türk Lirası idari para cezası verilir.”

  • Haklı Nedenle Derhal Fesih

İş Kanunu madde 24/ II/e’de, işveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmemesi veya ödenmemesi halinde, süresi belirli olup olmadığına bakılmaksızın iş sözleşmesinin sürenin bitiminden önce veya bildirim süresinin beklemeksizin feshedilebileceği düzenlenmiştir.

  • Çalışmaktan Kaçınma

İş Kanunu Madde 34 – “Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.

Bu işçilerin bu nedenle iş akitleri çalışmadıkları için feshedilemez ve yerine yeni işçi alınamaz, bu işler başkalarına yaptırılamaz.”

Söz konusu kanun hükmü ile ücreti muaccel hale gelen işçiye 20 gün içinde ücretinin ödenmemesi halinde çalışmaktan kaçınma hakkı tanınmıştır. Burada dikkat edilmesi gereken husus, kanunda belirtilen mücbir sebebin bulunmaması zorunluluğudur. Eğer mücbir sebep mevcudiyetini koruyor ve işçi ücreti muaccel olmasına rağmen ödenmediğine dayanarak çalışmaktan kaçınıyorsa, bu sefer işverene işçiyi haklı sebeple işten çıkarma hakkı verecektir. İşçinin işten kaçınmasını haklı gösteren kanun maddesine dayanabilmesi için, zorlayıcı nedenin olmaması şarttır. Ayrıca belirtmek gerekir ki, işçiler çalışmaktan kaçındıkları sürenin ücretini işverenden talep edemezler. Çünkü ortada bir çalışma sonucu doğan hakedişleri bulunamamaktadır. işverenin ücret ödememesi halinde işçilerin hakları

Bunları da Beğenebilirsiniz

Henüz Yorum Yok

Yorum Yazın